Welke masthoogte: 3, 4 of 6 meter voor straat, terrein en fietspad

Lichtpunthoogte bepaalt het hele ontwerp

Een ontwerp voor buitenverlichting begint niet bij het armatuur maar bij de lichtpunthoogte: de hoogte van de lichtbron boven het wegdek. Die bepaalt de lichtvlek, de mastafstand en dus het aantal masten, het vermogen per armatuur en de kans op verblinding. Een verkeerde hoogte corrigeert u later alleen met extra masten of zwaardere armaturen.

Licht neemt af met het kwadraat van de afstand: hetzelfde armatuur geeft op 6 meter recht onder de mast ongeveer een kwart van de verlichtingssterkte die het op 3 meter geeft, maar verdeelt het licht over een veel groter vlak. Hoger is gelijkmatiger en vraagt minder masten, lager is zuiniger per mast. Lichtplein levert voor beide vaste combinaties: stalen masten TURRIS van 4 en 6 meter uit voorraad, aluminium masten CIVIS van 3, 4 en 6 meter op projectbasis en straatarmaturen VIA die erop passen.

3 meter: voetpaden, parken en entrees

Drie meter is de hoogte voor plekken waar mensen lopen en verblijven: voetpaden, parkpaden, pleintjes en de entree van een kantoor of bedrijfspand. Hier werkt een paaltoparmatuur met symmetrische optiek het best, bijvoorbeeld uit de serie POLARIS met 16 tot 60 W en instelbare kleurtemperatuur, bij voorkeur warm wit van 3000 K of lager.

Houd de mastafstand kort, in de praktijk 12 tot 18 meter, en het vermogen laag: op 3 meter hangt het armatuur bijna op ooghoogte van een fietser en verblindt een hoge lichtstroom eerder dan dat hij helpt. De aluminium mast van 3 meter uit de serie CIVIS past hier: licht, corrosievast zonder coating en strak van uiterlijk.

4 meter: fietspaden en woonpaden

Vier meter is de werkhoogte voor fietspaden, voetgangersroutes en smalle woonpaden die onder een P-klasse van NEN-EN 13201 vallen. Ter oriëntatie: P3 vraagt gemiddeld 7,5 lux met minimaal 1,5 lux, P4 gemiddeld 5 lux met minimaal 1 lux. Meestal is de minimumwaarde tussen twee masten de beperkende factor, en juist daar helpt een iets hogere mast.

Combineer een 4 meter mast met een straatarmatuur van 25 tot 40 W en een Type II optiek, die het licht langs het pad verdeelt in plaats van in de berm. In de serie VIA is daarvoor het armatuur van 25 W met 1.500 lm, afgestemd op een lichtpunthoogte van 4 meter; met moderne optiek zijn mastafstanden van 20 tot 28 meter haalbaar. Als mast kiest u de stalen conische TURRIS van 4 meter uit voorraad, of de aluminium CIVIS van 4 meter waar gewicht of uitstraling doorslaggevend is.

6 meter: woonstraten, parkeerterreinen en bedrijventerreinen

Zodra er auto's rijden, gaat u naar 6 meter. Woonstraten, parkeerterreinen, laadzones en de interne wegen van een bedrijventerrein vragen een bredere lichtvlek en profiteren van mastafstanden van 25 tot 35 meter. Voor parkeerterreinen geeft NEN-EN 12464-2 als richtwaarde 5 lux bij weinig verkeer, 10 lux bij gemiddeld en 20 lux bij druk verkeer.

Op 6 meter passen straatarmaturen van 50 tot 100 W met een Type III optiek voor een rijweg of een symmetrische optiek voor een parkeervlak. De armaturen uit de serie VIA (IP66) leveren tot 160 lm/W, hebben 10 kV overspanningsbeveiliging en kantelen op de mastkop van 60 mm, zodat u de lichtvlek op de weg richt. Let op woningen dichtbij: hoe hoger het lichtpunt, hoe eerder licht een slaapkamer bereikt; een kleinere kantelhoek of een afscherming aan de achterzijde lost dat meestal op.

Mastafstand en vermogen: de vuistregel

Voor een eerste schets: de mastafstand is 4 tot 7 keer de lichtpunthoogte bij paden en 3 tot 6 keer bij rijwegen; een bredere optiek haalt de hogere factor. Daaruit volgt de lichtstroom per mast:

• 3 m: 12 tot 18 m mastafstand, 1.000 tot 2.500 lm, paaltop symmetrisch

• 4 m: 20 tot 28 m mastafstand, 1.500 tot 4.000 lm, Type II

• 6 m: 25 tot 35 m mastafstand, 4.000 tot 10.000 lm, Type III of symmetrisch

Dit zijn startpunten, geen ontwerp. Boomkronen, parkeervakken, bochten en de kleur van het wegdek veranderen de uitkomst. Laat voor een project daarom een lichtberekening maken: u krijgt per mast de positie, de kantelhoek en het armatuurvermogen en weet zeker dat de klasse wordt gehaald.

Staal of aluminium, en wat er nog bij hoort

De stalen masten TURRIS zijn conisch volgens de Nederlandse standaard, thermisch verzinkt of extra gepoedercoat in RAL 9005 en zijn leverbaar in 3 tot 5 weken met een scherpe prijs op aanvraag, antwoord binnen 48 uur. De aluminium masten CIVIS zijn lichter, roesten niet en worden per project geleverd met prijs op aanvraag; ze passen bij representatieve locaties en combineren met de solar lichtmast en de CityCharger laadlantaarn uit dezelfde serie.

Vergeet de aansluiting niet: elke mast krijgt in het deurluik een mastaansluitkast met zekering, aardlitze en schroefkop; de serie NEXUS is afgestemd op onze stalen en aluminium masten. Reken op 3 tot 6 weken levertijd en projectprijzen vanaf 20 masten. Lichtplein levert uitsluitend aan bedrijven, prijzen excl. btw.

Veelgestelde vragen