Terreinverlichting voor de donkere maanden: checklist voor bedrijfsterrein en parkeerplaats

Waarom nu: de wintertijd verschuift uw piekuren naar het donker

Op de laatste zondag van oktober gaat de klok een uur terug. Vanaf dat moment valt de zonsondergang in het grootste deel van Nederland voor half zes, in december rond half vijf. De ochtendploeg komt in het donker aan, vrachtwagens laden in het donker en bezoekers zoeken na vijven hun auto op een slecht verlicht terrein.

Gaten in het licht die in de zomer niemand opvielen, merkt u nu wel: een donkere hoek bij de containers, een uitgevallen schijnwerper boven het laadperron of een parkeervak waar het licht van de gevel net niet komt. Dat is een veiligheidsrisico voor medewerkers en een uitnodiging voor ongewenst bezoek.

Schijnwerpers en straatarmaturen uit onze voorraad zijn binnen 5 werkdagen geleverd. Stalen masten hebben 3 tot 5 weken levertijd, aluminium masten 4 tot 6 weken. Wie voor de kortste dagen klaar wil zijn met een nieuw lichtpunt, bestelt de mast dus in de eerste helft van november. Investeert u nog dit jaar in nieuwe verlichting, lees dan ook LED-verlichting nog dit jaar: KIA, EIA en planning.

Checklist: loop het terrein na zonsondergang een keer rond

Doe deze ronde echt in het donker, met een telefoon of luxmeter in de hand. Overdag ziet u niet waar het licht tekortschiet.

• Uitval: brandt elk armatuur? Een armatuur dat uit is of knippert, is vaak een driver aan het einde van zijn leven of vocht in de behuizing. Zie condens in buitenarmaturen en led flikkert of knippert.
• Donkere zones: looproutes, trappen, laadperrons, de slagboom en de hoek bij de afvalcontainers. Daar gebeuren de meeste ongelukken.
• Gelijkmatigheid: ziet u felle vlekken onder de armaturen en donkere stroken ertussen, dan staan de lichtpunten te ver uit elkaar of is de bundel te smal.
• Verblinding: kijkt een bestuurder of de buurman recht in een schijnwerper, dan staat de kantelhoek verkeerd. Zie lichthinder voor omwonenden.
• Schakeling: gaat het licht op tijd aan? Een schemerschakelaar die vervuild is of een tijdklok die nog op zomertijd staat, laat het terrein het eerste uur donker.
• Oude lichtbronnen: halogeen- en natriumlampen zijn duur in verbruik en lastig te vervangen. Zie ecodesign en energielabel.

Hoeveel licht heeft een terrein nodig?

De richtwaarden voor buitenwerkplekken staan in NEN-EN 12464-2. Voor een parkeerterrein met weinig verkeer rekent u met ongeveer 5 lux, bij normaal verkeer 10 lux en bij druk verkeer 20 lux. Laad- en losplaatsen en opslagterreinen waar met heftrucks wordt gereden, vragen meer. Het exacte niveau hangt af van de taak en het gebruik; een lichtberekening laat zien wat u werkelijk haalt.

Een snelle schatting: vermenigvuldig het oppervlak met het gewenste aantal lux en tel daar ruim de helft bij op voor licht dat naast het terrein valt en voor veroudering. Voor 1.000 m² op 10 lux komt u zo op ongeveer 15.000 tot 20.000 lumen geïnstalleerd. Dat is bijvoorbeeld één schijnwerper van 100 W met 16.000 lm, maar met één lichtpunt krijgt u lange schaduwen. Twee of drie kleinere lichtpunten geven een veel gelijkmatiger beeld. Zie ook lumen, lux en watt.

Gevel en hoeken: schijnwerpers met sensor

Voor gevels, loopdeuren en de hoek bij de containers is een compacte schijnwerper vaak genoeg. De FLUX compact 50 W geeft 7.500 lm bij 4000K, is IP66 en kost 46,35 euro per stuk excl. btw bij afname vanaf 5 stuks. Met de insteeksensor microgolf met daglichtsensor (16,35 euro) of de PIR-variant (12,99 euro) gaat hij alleen aan als het donker is en er iemand loopt.

Voor grotere vlakken, zoals een laadperron of een parkeerterrein vanaf de gevel, kiest u de FLUX 100 W met 16.000 lm (81,15 euro) of de 150 W met 25.500 lm (97,25 euro). Beide zijn IP66 en IK10, met een brede optiek van 120x150 graden en 5 jaar garantie. Een afschermkap houdt het licht op het terrein. Meer over vermogen en montagehoogte leest u in schijnwerper kiezen voor terrein en gevel.

Parkeerterrein en toegangsweg: straatarmatuur op mast

Ligt het terrein te ver van de gevel, dan zet u lichtpunten op masten. Een straatarmatuur geeft een langgerekte lichtvlek die precies op een rijbaan of een rij parkeervakken past, met minder strooilicht dan een schijnwerper. De VIA straatarmatuur 20 tot 50 W met 7.500 lm (105 euro) en de 30 tot 80 W met 12.000 lm (125 euro) hebben een instelbaar vermogen, IP66 en 10 kV overspanningsbeveiliging. Ze passen op een mast met topmaat 60 mm.

Wilt u snel en scherp geprijsd starten: in de outlet staat de VIA 60 W met 9.000 lm en ingebouwde daglichtsensor voor 65,95 euro per stuk (per doos van 3). Die gaat vanzelf aan bij schemer, zonder tijdklok.

Daaronder de stalen mast van 6 meter, thermisch verzinkt voor 299 euro of 4 meter voor 295 euro, met montagerail voor de aansluitkast en CE-markering volgens EN 40. Welke hoogte past, leest u in welke masthoogte: 3, 4 of 6 meter. Een uitgewerkt voorbeeld staat in het rekenvoorbeeld parkeerterrein met 12 masten.

Aan bij schemer, uit als het kan

In de wintermaanden brandt terreinverlichting al snel 14 tot 16 uur per etmaal. Elk uur dat het licht onnodig aan staat, kost geld. Drie eenvoudige maatregelen:

• Daglichtsensor in plaats van tijdklok: die volgt de schemer vanzelf en hoeft niet om bij zomer- en wintertijd.
• Bewegingssensor op loopzones: achter de hal of bij de fietsenstalling is het licht alleen nodig als er iemand is.
• Terugdimmen in de nacht: straatarmaturen met een driver op 1-10V of DALI kunnen 's nachts op een lager niveau branden. Zie DALI, 1-10V of dipswitch.

Veelgestelde vragen