Besparen met sensoren en daglichtregeling in hallen

Waar de besparing zit

LED high bays zijn al zuinig: de serie ATRIA haalt tot 180 lm/W. Toch brandt in een magazijn met dagdienst het licht vaak 12 uur per dag op vol vermogen, terwijl een gangpad maar een klein deel van die tijd bezet is.

De norm voor werkplekverlichting noemt als richtwaarde grofweg 100 tot 150 lux in gangpaden van een opslag, 300 lux bij orderpicken en inpakken en 500 lux bij fijn montagewerk. Dat niveau is alleen nodig als er iemand werkt. Daaruit volgen drie knoppen:

• Aanwezigheid: vol licht bij beweging, daarna terug naar een laag standby-niveau.
• Daglicht: dimmen zodra lichtstraten, dockdeuren of ramen genoeg bijdragen.
• Zonering: per gangpad of werkzone schakelen, niet de hele hal.

PIR of microgolf: welke insteeksensor past waar

Een insteeksensor klikt in de sensoraansluiting van een sensorgerede high bay; de UFO's uit de serie ATRIA zijn zo leverbaar. Twee technieken:

• PIR (passief infrarood) ziet warmtebewegingen binnen het blikveld van de lens. Betrouwbaar tot zo'n 6 à 8 meter montagehoogte, heeft vrij zicht nodig.
• Microgolf (HF) meet de verandering in de weerkaatsing van een uitgezonden signaal. Werkt tot 12 à 15 meter hoogte en kijkt door dunne kunststof heen. Te ruim ingesteld pikt hij ook de heftruck in het buurpad op.

Vuistregel: tot 8 meter PIR, daarboven microgolf. Bij beide stelt u in: het detectiebereik (25 tot 100%), de nalooptijd op vol licht (2 tot 5 minuten in een gangpad), het standby-niveau (10 tot 30%) en hoe lang standby aanhoudt voordat het armatuur uitgaat. Kies in stoffige opslag IP65, ook voor de sensor.

Zhaga-sensoren en de groepsfunctie

Eén sensor per armatuur werkt, maar alleen het armatuur boven u gaat aan: in een lange gang rijdt u steeds een donker stuk tegemoet. Sensoren met groepsfunctie praten draadloos met elkaar. Detecteert één sensor beweging, dan gaat het hele gangpad naar vol licht, terwijl de gangen ernaast in standby blijven.

Zhaga is de gestandaardiseerde sensoraansluiting op het armatuur (Book 18 voor buiten, Book 20 voor binnen). Met een D4i-driver krijgt de sensor voeding en DALI-communicatie uit de driver zelf, zonder extra bekabeling, en is hij later te vervangen zonder het armatuur aan te raken. Wilt u de groepsfunctie, vermeld dat bij uw aanvraag; dan kijken wij welke combinatie van armatuur, driver en sensor daarvoor geschikt is.

Zonering boven stellingen

De indeling in zones bepaalt meer dan de sensorkeuze:

• Per gangpad één groep. Lineaire high bays met 30x90° optiek, zoals de lineaire high bays van ATRIA, leggen het licht in het pad en niet op de stellingkop.
• Kruisgangen en hoofdpaden als eigen zone met een langere nalooptijd: hier is altijd verkeer.
• Orderpick- en inpakzones op constant niveau tijdens de dienst, met alleen daglichtregeling.
• Dockzone als aparte daglichtzone: daar komt het meeste buitenlicht binnen.

Zet het detectiebereik in smalle gangen op 50 tot 75%, zodat een sensor niet over de stelling heen het buurpad ziet. Houd 10 tot 20% standby aan in plaats van uit: camera's blijven bruikbaar en niemand loopt een donkere hal in. Alleen in delen die uren leeg staan laat u het licht na 15 tot 30 minuten helemaal uitgaan.

Daglichtregeling vraagt een dimbare driver

Een daglichtsensor meet het licht bij het armatuur en dimt terug tot het ingestelde niveau is bereikt. Dat kan alleen met een dimbare driver: 1-10V of 0-10V voor een eenvoudige koppeling, DALI-2 als u centraal wilt sturen. In de serie ATRIA zijn de UFO's dimbaar leverbaar, de vlakke high bays met UGR<21 zijn 0-10V dimbaar en de lineaire low bays hebben DALI. Een niet-dimbaar armatuur met sensor kan alleen aan en uit; daglicht levert dan niets op.

De sensor meet gereflecteerd licht aan het plafond, niet de lux op de vloer: kalibreer de drempel met een luxmeter op werkhoogte.

Terugverdientijd: een rekenvoorbeeld

Neem een magazijn met 40 UFO high bays van 100 W en 3.000 branduren per jaar (12 uur per dag, 250 dagen). Zonder regeling verbruikt elk armatuur 300 kWh per jaar, samen 12.000 kWh. Bij een aangenomen tarief van 0,25 euro per kWh is dat 3.000 euro per jaar.

Stel dat een gangpad 35% van de tijd op vol licht staat en 65% op 20% standby. Het gemiddelde vermogen zakt dan van 100 W naar 48 W: een besparing van 52%, ofwel 6.240 kWh en 1.560 euro per jaar. Per lichtpunt is dat 39 euro per jaar, dus elke 39 euro die u per armatuur aan sensor en montage uitgeeft is binnen een jaar terug. Daglichtregeling bij docks en lichtstraten kan in die zones nog een aanvullende besparing opleveren, afhankelijk van hoeveel daglicht er binnenkomt. De bezettingsgraad en het tarief zijn aannames; uw eigen cijfers bepalen de uitkomst.

Veelgestelde vragen