Stalen of aluminium lichtmast: de verschillen

In het kort

Een lichtmast van 4 of 6 meter koopt u doorgaans voor twintig tot veertig jaar. De keuze tussen staal en aluminium bepaalt wat de mast weegt, wat hij kost, hoe hij veroudert en hoe hij reageert bij een aanrijding. Bij Lichtplein vindt u beide: de stalen TURRIS masten met scherpe prijs op aanvraag en de aluminium CIVIS masten op projectbasis.

• Staal: zwaarder, lagere stukprijs, thermisch verzinkt, stijf en robuust.

• Aluminium: ruwweg de helft lichter, hogere stukprijs, vrijwel onderhoudsvrij, in geteste uitvoering inzetbaar als botsvriendelijke mast.

• Beide: Nederlandse standaard met deurluik, CE-markering op basis van de Europese mastnorm EN 40, passend bij onze NEXUS mastaansluitkasten en VIA straatarmaturen.

Gewicht en montage

Staal heeft een soortelijke massa van ongeveer 7,85 kg/dm³, aluminium 2,7 kg/dm³. Aluminium is echter minder stijf (de elasticiteitsmodulus is ongeveer een derde van die van staal) en krijgt daarom een dikkere wand of een grotere diameter. Netto weegt een aluminium mast daardoor geen derde, maar ongeveer de helft van een vergelijkbare stalen mast.

In de praktijk: een aluminium mast van 4 meter zet u doorgaans met twee monteurs zonder kraan. Een stalen mast van 6 meter met armatuur vraagt al snel om een kraanwagen of mastenzetter. Op een terrein zonder toegang voor zwaar materieel, of bij een project met tientallen masten, scheelt dat uren per dag.

Prijs en levertijd

Staal is per kilo goedkoper dan aluminium en de productie van conische masten is sterk gestandaardiseerd. Daarom zijn de stalen TURRIS-masten scherp geprijsd: prijs op aanvraag, antwoord binnen 48 uur, afhankelijk van de hoogte (4 of 6 meter) en de afwerking (thermisch verzinkt of extra gepoedercoat in RAL 9005). U zet ze met het gewenste aantal in uw offerte, ook per stuk.

De aluminium CIVIS-masten van 3, 4 en 6 meter leveren wij op projectbasis met prijs op aanvraag, antwoord binnen 48 uur. Reken op een hogere stukprijs dan bij staal, die u deels terugverdient met lagere montagekosten en het ontbreken van onderhoud. Voor lichtmasten geldt een levertijd van 3 tot 6 weken. TURRIS-masten komen uit voorraad en zitten aan de korte kant van die bandbreedte; aluminium masten worden per project gemaakt, dus plan die vroeg in. Vanaf 20 masten maken wij een projectprijs, zowel voor staal als voor aluminium.

Corrosie en onderhoud

Een stalen mast beschermt u met zink. Thermisch verzinken volgens EN ISO 1461 geeft in een landelijke of stedelijke omgeving doorgaans tientallen jaren bescherming. Een extra poedercoating bovenop het zink (duplexsysteem) verlengt die termijn en geeft kleur, bij TURRIS in RAL 9005 zwart. Het zwakke punt is de maaiveldzone, waar vocht, strooizout en bodem samenkomen. Een extra coating op de overgang van grond naar lucht is daar standaard verstandig.

Aluminium vormt uit zichzelf een oxidehuid en heeft geen coating nodig. Dat maakt de mast vrijwel onderhoudsvrij, ook aan de kust waar zink sneller slijt. Let wel op bij direct contact met beton of met andere metalen: daar hoort een isolerende laag of een maststoel tussen, anders ontstaat galvanische corrosie.

Over 25 jaar wint aluminium meestal op onderhoudskosten: geen bijwerken van zinkschade, geen schilderbeurt. Goed verzinkt staal op een binnenlandse locatie komt daar in de praktijk dicht bij in de buurt.

Aanrijdgedrag en veiligheid

Langs wegen waar een aanrijding mogelijk is, telt het gedrag van de mast bij een botsing. De norm EN 12767 deelt masten in op passieve veiligheid: energie-absorberend (klasse HE en LE) of niet energie-absorberend (klasse NE). Een standaard stalen mast is stijf en sterk en wordt doorgaans niet als energie-absorberend getest: bij een aanrijding blijft de mast meestal staan en zit de schade in het voertuig. Dat is prima achter een vangrail, op een parkeerterrein of in een woonstraat met 30 km/u.

Aluminium masten zijn lichter en kunnen zo worden ontworpen dat ze bij een aanrijding gecontroleerd breken of vervormen. Daarom worden botsvriendelijke masten in de berm van 50- en 80-kilometerwegen zonder vangrail vaak in aluminium uitgevoerd. Niet elke aluminium mast is daarop getest: vraag bij zo'n toepassing altijd de geteste klasse volgens EN 12767 op, die moet aansluiten op de eisen van de wegbeheerder.

Recycling en restwaarde

Beide materialen zijn volledig recyclebaar en worden in de praktijk ook gerecycled. Het verschil zit in de energie: aluminium omsmelten vraagt maar een fractie van de energie die de primaire productie kost. Daardoor heeft een afgeschreven aluminium mast een hoge schrootwaarde. Staal is eveneens goed te recyclen, maar de zinklaag moet in het proces worden verwerkt en de restwaarde per mast is lager. Scoort u in een aanbesteding op MKI of CO2, neem dit dan mee in de afweging.

Wanneer welke mast

• Kies staal (TURRIS) voor bedrijventerreinen, parkeerterreinen, woonstraten en fietspaden waar een scherpe prijs, korte levertijd en een robuuste mast tellen. Ook als u één of enkele masten bijplaatst of vervangt.

• Kies aluminium (CIVIS) voor kustlocaties, botsvriendelijke toepassingen langs wegen (in geteste uitvoering volgens EN 12767), terreinen zonder kraantoegang en projecten waar onderhoudsvrij en restwaarde zwaar wegen. Ook als u een CityCharger laadlantaarn of een solar lichtmast in hetzelfde straatbeeld wilt.

Beide masten hebben een deurluik volgens de Nederlandse standaard. De NEXUS mastaansluitkast past erin en op de mastkop monteert u direct een VIA straatarmatuur (60 mm) of een POLARIS paaltoparmatuur (60 tot 80 mm). Twijfelt u over masthoogte of mastafstand? Laat dan een lichtberekening maken voor 350 euro excl. btw.

Veelgestelde vragen