Verbod op TL-buizen: wat het betekent voor vervanging

Wat er is veranderd

De Europese RoHS-richtlijn beperkt het gebruik van kwik in elektrische producten. Fluorescentiebuizen bevatten kwik en vielen jarenlang onder een uitzondering. Die uitzondering is in 2023 vervallen voor de meest gebruikte typen: de lineaire T5- en T8-buizen en de compacte spaarlampen zonder ingebouwd voorschakelapparaat.

Sindsdien mogen fabrikanten deze lampen niet meer nieuw in de EU op de markt brengen. Voorraden die al bij groothandels lagen mochten nog worden verkocht, maar die raken inmiddels op. Het gevolg: losse TL-buizen worden schaarser en duurder, en voor sommige lengtes en lichtkleuren is er simpelweg geen aanbod meer.

Wat dit betekent voor bestaande installaties

Het verbod geldt voor het op de markt brengen, niet voor het gebruik. Een armatuur met TL-buizen mag gewoon blijven branden zolang de lampen werken. U hoeft dus niets te slopen.

Het probleem ontstaat bij de eerste defecte buis. Als er geen passende vervanger meer te krijgen is, blijft een deel van de ruimte donker. In een magazijn of parkeergarage, waar verlichting een veiligheidsfunctie heeft, is dat geen optie. Daarom is dit het moment om vervanging planmatig aan te pakken in plaats van buis voor buis.

Drie manieren om te vervangen

In de praktijk zijn er drie routes:

• LED-retrofitbuis in het bestaande armatuur. Snel en goedkoop, maar het oude armatuur, de fitting en het voorschakelapparaat blijven staan. Meestal moet het voorschakelapparaat worden overbrugd, en na die ombouw ligt de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het armatuur in de regel bij degene die de ombouw uitvoert, niet meer bij de oorspronkelijke fabrikant.
• Nieuw LED-lijnarmatuur. Het complete armatuur gaat eruit en er komt een LED-lijnarmatuur voor terug, vaak op dezelfde montagepunten. Dit geeft de hoogste lichtopbrengst per watt, volledige garantie en de mogelijkheid om te dimmen of sensoren toe te voegen.
• LED high bay in hoge ruimten. In hallen vanaf 6 meter is een rij TL-armaturen vaak te vervangen door minder high bays met een gerichte optiek. Dat scheelt montagetijd en bekabeling.

Wat het oplevert in cijfers

Een klassiek armatuur met twee T8-buizen van 58 W verbruikt inclusief voorschakelapparaat globaal 110 tot 140 W. Een LED-lijnarmatuur met vergelijkbare lichtopbrengst zit op 40 tot 60 W. Dat is een besparing van ruim de helft, nog voordat er gedimd wordt.

Moderne LED-armaturen halen 140 tot 180 lumen per watt. De TRIVO lijnarmaturen leveren 140 tot 150 lm/W, de ATRIA high bays tot 180 lm/W. Daar komt bij dat deze armaturen tot 5 jaar garantie hebben, terwijl een TL-buis doorgaans na 15.000 tot 20.000 branduren aan vervanging toe is.

De juiste keuze per ruimte

• Parkeergarages, stallen, wasstraten en voedingsindustrie: kies een waterdicht lijnarmatuur. TRIVO is IP65 of IP69K, doorlusbaar en schroefloos te openen, zodat u een rij armaturen snel monteert. Leverbaar van 20 tot 60 W, ook met DALI-2 of ingebouwde sensor.
• Kantoren en retail: kies een lichtlijn met lage verblinding. LINEA heeft UGR<21, koppelt naadloos in wit of zwart en is leverbaar als opbouw of pendel, optioneel met indirect uplight. Voor kantoorwerk geldt een richtwaarde van 500 lux op het werkvlak.
• Magazijnen, productiehallen en sporthallen: kies een high bay. ATRIA levert 75 tot 240 W als UFO, lineair boven stellingen of vlak met UGR<21. Voor opslag is 100 tot 200 lux gangbaar, voor productiewerk 300 tot 500 lux.

Zo pakt u een vervangingsproject aan

Inventariseer eerst het aantal armaturen, de montagehoogte, de IP-eis en of er gedimd moet worden. Laat op basis daarvan een lichtberekening maken, zodat u zeker weet dat het nieuwe plan de normwaarden haalt, vaak met minder armaturen dan nu. Vanaf 100 stuks werken wij met projectprijzen en wij leveren uit Europese voorraad binnen 5 werkdagen. Lichtplein levert uitsluitend aan bedrijven.

Veelgestelde vragen