Veerklem of schroefklem bij schakelmateriaal: wat kiest u

Twee manieren om een ader vast te zetten

Achter elke schakelaar, dimmer en wandcontactdoos zit dezelfde opgave: een koperen ader moet jarenlang met voldoende contactdruk tegen een stroomvoerend deel liggen. Bij een schroefklem draait u een schroef aan die de ader direct of via een drukplaatje vastklemt. Bij een veerklem (ook steekklem genoemd) steekt u de gestripte ader in een opening, waarna een stalen veer de ader tegen de stroomrail drukt.

Beide systemen zijn genormeerd en veilig, mits u ze gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn. Het verschil zit in montagetijd, soort draad, loshalen en het gedrag van de verbinding over de jaren.

Montagesnelheid: waar de winst zit

Bij een veerklem bestaat de aansluiting uit twee handelingen: strippen op de aangegeven lengte en insteken. Geen schroevendraaier, geen aandraaien, geen twijfel of de schroef vast zit. Bij een schroefklem komt daar per ader het losdraaien, inleggen en aandraaien bij, plus een korte trektest.

Per aansluiting scheelt dat enkele seconden, maar het telt op. Rekenvoorbeeld: een woning met 60 schakel- en stopcontactpunten en gemiddeld drie aders per punt komt op 180 aansluitingen. Bij 10 seconden winst per ader is dat een half uur per woning en bij 40 woningen 20 uur.

De tweede winst zit in de controle. Een veerklem is goed of fout: de ader zit tot de aanslag in de klem of niet. Bij een schroefklem hangt de kwaliteit af van het aanhaalmoment en dat is aan het einde van een werkdag niet altijd gelijk.

Betrouwbaarheid: contactdruk door de jaren heen

Koper vervormt langzaam onder druk. Een schroefklem die bij montage strak zat, kan na jaren van opwarmen en afkoelen iets ruimte krijgen: de contactdruk daalt, de overgangsweerstand stijgt en het contact wordt warmer. Daarom is natrekken van schroefklemmen in verdelers een bekend onderhoudspunt. Achter een schakelaar in een inbouwdoos gebeurt dat vrijwel nooit, dus daar moet de montage in één keer goed zijn.

Een veerklem houdt de contactdruk zelf op peil: de veer volgt de ader als die iets zet. Veerklemmen zijn daardoor weinig gevoelig voor trillingen en temperatuurwisselingen en hoeven niet nagetrokken te worden. Een goed aangedraaide schroefklem op massief draad gaat ook tientallen jaren mee (houd het aanhaalmoment aan dat de fabrikant opgeeft, bij schakelmateriaal doorgaans minder dan 1 Nm), maar een veerklem laat minder ruimte voor een montagefout.

Massief of soepel draad

Hier zit het belangrijkste praktische verschil. Een steekklem is ontworpen voor massief draad: de VD-ader van 1,5 of 2,5 mm² die in de Nederlandse woningbouw in de buis zit. Een massieve ader is stijf genoeg om de veer open te duwen en blijft daarna recht in de klem liggen.

Soepel draad (fijndradig, zoals in snoeren) duwt u niet zomaar in een steekklem: de dunne draadjes spreiden uit en de veer grijpt er slecht op. Soepel draad gaat alleen met een adereindhuls en alleen als het datablad van de klem dat toestaat. Een schroefklem neemt massief en soepel draad zonder meer, al is ook daar een adereindhuls op fijndradig koper de nette oplossing.

Vuistregel: woningbouw en renovatie met VD-draad, kies gerust veerklem. Werkt u veel met soepel draad, bijvoorbeeld bij opbouwmontage met snoer, dan werkt een schroefklem of een veerklem met adereindhuls prettiger.

Loshalen en hergebruik

Een schroefklem draait u los en weer vast zo vaak u wilt; de ader legt u ongewijzigd opnieuw in. Bij een veerklem haalt u de ader eruit via de ontgrendelopening: met een kleine schroevendraaier de veer indrukken en de ader eruit trekken.

Het ingeklemde deel van de ader heeft daarna meestal een lichte indruk van de veer. Knip het uiteinde af en strip opnieuw voordat u de ader opnieuw insteekt. Dat kost een paar centimeter draad; plan dus voldoende lengte in de inbouwdoos. Bij een verbouwing waarin u schakelaars enkele keren verplaatst, is een schroefklem iets vergevingsgezinder.

Welke serie heeft wat: Liregus Modern en Liregus Alfa

Lichtplein voert twee series schakelmateriaal van de Litouwse fabrikant Liregus (sinds 1944), elk met een eigen aansluitsysteem.

• Liregus Modern werkt met veerklemmen. De premium serie: vlak, mat schakelmateriaal met slanke afdekramen in wit mat, zwart mat, zand mat en champagne. 157 artikelen, inclusief dimmers, USB-wandcontactdozen en netwerkaansluitingen CAT6a. De wandcontactdoos met randaarde is in Liregus Modern ook leverbaar met schroefklem; het aansluitsysteem staat per artikel bij de specificaties en in de datasheet van Liregus op de productpagina. Voor woningen, hotels en kantoren waar u in één keer goed monteert en daarna niet meer achter de plaat komt.
• Liregus Alfa werkt met schroefklemmen. Het basisschakelmateriaal voor bouw en renovatie: 115 artikelen in wit en zand, met en zonder afdekraam, inbouw en opbouw. Vertrouwd, robuust en geschikt voor massief en soepel draad.

In prijs liggen de series dicht bij elkaar: een enkelpolige schakelaar kost in Liregus Alfa rond 10 euro en in Liregus Modern rond 12 euro excl. btw, een enkelvoudig afdekraam begint bij 1 respectievelijk 2 euro. Het verschil zit in afwerking, kleurkeuze en assortimentsbreedte, niet in de basisschakelaar.

Veel installateurs combineren: Liregus Alfa in berging, meterkast en technische ruimten, Liregus Modern in woon- en representatieve ruimten. Het schakelmateriaal van beide series is IP20 voor droge binnenruimten en komt uit Europese voorraad binnen 5 werkdagen, uitsluitend voor bedrijven, met projectprijzen vanaf 100 stuks.

Veelgestelde vragen